Deprecated: Function split() is deprecated in /www/includes/admin_exe/teksty_exe.php on line 90
2b :: Klara Kopcińska, transFORM
alfabetycznie
wg autor
wg daty
wg miejsca

Klara Kopcińska, transFORM

data publikacji w serwisie: 2009-07-25
autor: Klara Kopcińska

IKONY ZWYCIĘSTWA – transFORM
100 artystów o czasie i transformacji

Mówiąc “transformacja”, mamy zwykle na myśli czas przemian ustrojowych, który można z grubsza zamknąć między rokiem 1980 (Solidarność w Polsce) a połową lat 90., do kiedy to dokonała się większość istotnych reform we wschodniej części Europy.
Ale przecież można powiedzieć, że stale jesteśmy w fazie transformacji: najpierw dojrzewamy do niej, potem “transformujemy”, wreszcie oceniamy nową rzeczywistość – zwykle negatywnie – i niezadowoleni z efektu przechodzimy płynnie znów do etapu pierwszego – dojrzewania do kolejnej zmiany.
Zapewne z tego właśnie powodu, szukając manifestacji artystycznych, które można by określić “ikonami zwycięstwa”, śladem obalenia komunizmu i wejścia w nową, w założeniu lepszą, rzeczywistość – można dojść do wniosku, że... ikon zwycięstwa nie ma.
To, co jednak istnieje, to fascynujący zapis przemiany, tej, której dokonują całe narody czy społeczeństwa i tej, która zachodzi samodzielnie w każdym z nas.

Wystawa IKONY ZWYCIĘSTWA – transFORM jest próbą pokazania wielu takich równoległych zapisów. To kolejna odsłona projektu prezentowanego dotychczas w trzech miastach w Polsce, za każdym razem w innej, dostosowanej do miejsca i czasu formie. Bierze w niej udział ponad 100 artystów, różnych pokoleń, z różnych krajów i reprezentujących różne gatunki. Od zdjęć fotografów (Tadeusz Rolke, Mirosław Stępniak, Janusz Kobyliński, Chris Niedenthal) dokumentujących, czasem dramatyczne, czasem radosne, a często absurdalne wydarzenia lat 80. i 90. – po prace malarskie, kolaże i multimedia artystów dokonujących refleksji nad możliwymi drogami współczesnych przemian, czy – na drugim biegunie – zrywających z historycznym, politycznym i społecznym kontekstem i dokonujących transformacji w samej materii dzieła sztuki. Zajmując setki metrów kwadratowych dawnej elektrowni na Prentzlauer Berg, prowadzą dialog z miejscem, grając zarówno kontrastami jak i wspólnymi mianownikami.

Spora grupa artystów, jak Krzysztof Cichosz, Jerzy Kalina, Jacek Bonecki, Bettina Cohnen, Kurt Fleckenstein, Tomasz Konart i inni, prowadzą rozważania nad lekcjami, których się nie nauczyliśmy z bolesnej historii ubiegłego wieku, nawiązując do publicystyki, lub wprost do mechanizmów naszej pamięci. Marek Glinkowski w swoim cyklu plakatów ze słowami odnosi się do pojęcia dziedzictwa. Inni, jak Marek Niemirski czy Rafał Chmielewski, swoiście katalogują swoich mistrzów. Roman Lipski, Paweł i Andrzej Maciej Łubowski, Jarosław Perszko, Veronika Peddinhaus – igrają ze skalą i tradycyjnymi technikami, zamazując granice między rzeźbą, malarstwem, grafiką i fotografią. Transformacją pop-kultury zajmują się  Joanna Krzysztoń, Kacper Ziółkowski, Edyta Jaworska. Anna Szprynger i Borena Frasheri eksplorują materię malarską. Paweł Susid, Jan Kubasiewicz, Dobrochna Badora-Zawadzka geometryzują zastane fragmenty rzeczywistości. 

Powstaje fascynujący obraz czasu – naszej dzisiejszej sytuacji, która wyrasta z wydarzeń drugiej polowy XX wieku, ma za sobą silną indywidualizację i oderwanie od społecznego tła na przełomie wieków, a dziś być może szykuje się do nowych transformacji, związanych z globalizacją, pacyfizmem, innym myśleniem o społeczności, środowisku czy roli techniki. To, że możemy dziś swobodnie powadzić ten dyskurs, albo wręcz przeciwnie – zignorować go i zająć się jedynie eksplorowaniem formy – jest być może naszą jedyną ikoną zwycięstwa.

Warto sprawdzić, co na ten temat sądzą artyści, którzy, jakby nie było, są naszymi barometrami, wrażliwie czytającymi trendy i drgnienia skomplikowanego, ciągle ewoluującego ludzkiego ekosystemu.